Thầy cô cần làm gì để thay đổi phương pháp dạy học - Doanh Trí

Thầy cô cần làm gì để thay đổi phương pháp dạy học

(GDVN) - Giáo viên với bất cứ lớp học nào đều phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả năng giảng dạy hữu hiệu, lòng nhiệt thành và sự thân mật.

Một số hạn chế trong việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay

Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học phổ thông nhìn chung chưa mang lại hiệu quả cao. 

Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ đạo của nhiều giáo viên. 

Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các phương pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều. 

Việc ứng dụng công nghệ thông tin - truyền thông, sử dụng các phương tiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi và hiệu quả trong các trường trung học phổ thông.

Chính điều này đã dẫn đến tình trạng giáo viên và học sinh duy trì dạy học theo lối "đọc-chép" thuần túy, học sinh học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến thức.Hoạt động kiểm tra đánh giá chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức và đánh giá qua điểm số.

Nhiều giáo viên chưa vận dụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra nên các bài kiểm tra còn nặng tính chủ quan của người dạy.

Hoạt động kiểm tra đánh giá ngay trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớp chưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả.

 

Các hoạt động đánh giá định kỳ, đánh giá diện rộng quốc gia, đánh giá quốc tế được tổ chức chưa thật sự đồng bộ hiệu quả.

Thực trạng trên đây dẫn đến hệ quả là không rèn luyện được tính trung thực trong thi cử, kiểm tra; nhiều học sinh phổ thông còn thụ động trong việc học tập; khả năng sáng tạo và năng lực vận dụng tri thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn cuộc sống còn hạn chế.

Thực trạng nói trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có thể chỉ ra một số nguyên nhân cơ bản sau:

- Nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và ý thức thực hiện đổi mới của một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên chưa cao. 

- Lý luận về phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá chưa được nghiên cứu và vận dụng một cách có hệ thống;

Còn tình trạng vận dụng lý luận một cách chắp vá nên chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả; các hình thức tổ chức hoạt động dạy học, giáo dục còn nghèo nàn.

- Nguồn lực phục vụ cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá trong nhà trường như: cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin - truyền thông vừa thiếu, vừa chưa đồng bộ, làm hạn chế việc áp dụng các phương pháp dạy học, hình thức kiểm tra đánh giá hiện đại.

Thầy cô cần làm gì để thay đổi phương pháp dạy học?

Trong lộ trình đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, có thể nói rằng giáo viên là yếu tố quyết định hàng đầu trong việc thực hiện đổi mới phương pháp giảng dạy. 

Điều này đòi hỏi sự nhận thức đúng đắn, tinh thần trách nhiệm và sự quyết tâm cao của toàn bộ giáo viên trên cả nước.

Giáo viên với bất cứ lớp học nào đều phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả năng giảng dạy hữu hiệu, lòng nhiệt thành và sự thân mật. 

Bên cạnh đó giáo viên phải có kỹ năng tổ chức hướng dẫn học sinh trong lớp học, có kỹ năng sử dụng đồ dùng dạy học, có năng lực tự thu thập thông tin phong phú của thời đại để phục vụ yêu cầu dạy học.

- Người giáo viên phải có kiến thức đa dạng.

Giáo viên cần có kiến thức chuyên sâu, có kiến thức sư phạm về các đề tài giảng dạy đồng thời phải có khả năng truyền tải những kiến thức vào chương trình giảng dạy, với lối trình bày giản dị, sáng tỏ, áp dụng vào bài làm, vào bài ôn tập, vào sự đánh giá cũng như các hoạt động khác của việc giảng dạy. 

Những điều trên kết hợp cùng với sự nhiệt tình trong giảng dạy chắc chắn sẽ truyền đạt kiến thức cho học sinh một cách hiệu quả và thành công hơn.

- Giáo viên phải xác định được những vấn đề cần đổi mới.

Giáo viên muốn đổi mới phương pháp dạy học thì phải xác định trước mục tiêu, nội dung, phương tiện, hình thức tổ chức và phương thức đánh giá giáo dục. 

Cố gắng để phát triển bài soạn theo hướng giảm lý thuyết tăng thực hành là một sự đổi mới cần thiết cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học.

- Điều quan trọng là phải lưu ý một số lĩnh vực thực tế giảng dạy.

Giáo viên cần lập kế hoạch và chuẩn bị môi trường lớp học, giảng dạy và trách nhiệm chuyên môn. 

Giáo viên với bất cứ lớp học nào đều phải hội đủ các điều kiện về kiến thức, khả năng giảng dạy hữu hiệu, lòng nhiệt thành và sự thân mật. 

Bên cạnh đó giáo viên phải có kỹ năng tổ chức hướng dẫn học sinh trong lớp học, có kỹ năng sử dụng đồ dùng dạy học, có năng lực tự thu thập thông tin phong phú của thời đại để phục vụ yêu cầu dạy học.

- Người giáo viên phải có kiến thức đa dạng.

Giáo viên cần có kiến thức chuyên sâu, có kiến thức sư phạm về các đề tài giảng dạy đồng thời phải có khả năng truyền tải những kiến thức vào chương trình giảng dạy, với lối trình bày giản dị, sáng tỏ, áp dụng vào bài làm, vào bài ôn tập, vào sự đánh giá cũng như các hoạt động khác của việc giảng dạy. 

Những điều trên kết hợp cùng với sự nhiệt tình trong giảng dạy chắc chắn sẽ truyền đạt kiến thức cho học sinh một cách hiệu quả và thành công hơn.

- Giáo viên phải xác định được những vấn đề cần đổi mới.

Giáo viên muốn đổi mới phương pháp dạy học thì phải xác định trước mục tiêu, nội dung, phương tiện, hình thức tổ chức và phương thức đánh giá giáo dục. 

Cố gắng để phát triển bài soạn theo hướng giảm lý thuyết tăng thực hành là một sự đổi mới cần thiết cho quá trình đổi mới phương pháp dạy học.

- Điều quan trọng là phải lưu ý một số lĩnh vực thực tế giảng dạy.

Giáo viên cần lập kế hoạch và chuẩn bị môi trường lớp học, giảng dạy và trách nhiệm chuyên môn. 

Để đáp ứng mục tiêu giáo dục mới, giáo viên cần đổi mới rất nhiều, trước đây chúng ta luôn chú trọng "dạy cái gì", thì bây giờ cần chuyển sang "dạy cách" (cách đọc sách, cách suy luận để tìm tòi và phát hiện kiến thức mới…), từ chủ yếu quan tâm học sinh "học cái gì" chuyển sang quan tâm hơn về "học như thế nào". 

Bản lĩnh và năng lực sáng tạo của giáo viên được khẳng định qua khả năng hướng dẫn tự học, đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu khoa học, tăng cường xây dựng các mô hình học tập gắn với thực tiễn, xây dựng và sử dụng tủ sách lớp học, phát triển văn hóa đọc gắn với hoạt động của các câu lạc bộ khoa học trong nhà trường.

Đồng thời, phẩm chất và năng lực của người học cũng được hình thành và phát triển qua các hoạt động giao lưu, kết nối, tương tác với thực tiễn đời sống để khơi dậy hứng thú học tập, rèn luyện kỹ năng sống, nâng cao hiểu biết về các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc và tinh hoa văn hóa thế giới…

Điều đó cũng có nghĩa rằng để đảm bảo tính khả thi của đổi mới phương pháp dạy học, vai trò kiến tạo của giáo viên thể hiện trong công việc tổ chức, hướng dẫn hoạt động học tập trong môi trường thân thiện và những tình huống có vấn đề, từ đó khuyến khích người học tự khẳng định nhu cầu và năng lực của bản thân.

Qua đó, người học được rèn thói quen và khả năng tự học, tích cực phát huy tiềm năng và vận dụng hiệu quả những kiến thức, kỹ năng đã được tích luỹ. 

Từ đó, tạo tiền đề để phát triển toàn diện nguồn nhân lực trong bối cảnh phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0, hướng tới một nền giáo dục Việt Nam hiện đại và hội nhập quốc tế.

Để thực hiện tốt chương trình giáo dục phổ thông hiện hành theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất người học, mỗi giáo viên chúng ta cần nhận thức rõ tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp và hình thức kiểm tra đánh giá. 

Việc đổi mới này cần được tổ chức đồng bộ, bên cạnh đó mỗi giáo viên cần nâng cao nhận thức, trách nhiệm để đạt hiệu quả cao. 

Có thể nói rằng, vai trò của người thầy luôn quan trọng trong sự nghiệp đổi mới giáo dục. 

Với trí tuệ, lòng yêu nghề, sự linh hoạt và sáng tạo, họ sẽ là những “hạt ngọc” tỏa sáng, góp phần đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.

TỪ TẤN PHÚC - ĐỖ TẤN NGỌC   https://giaoduc.net.vn

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

Học toán xác suất và thống kê từ lớp 2: Liệu có bị quá tải?

Học toán xác suất và thống kê từ lớp 2: Liệu có bị quá tải?

Việc học sinh sẽ học toán xác suất và thống kê ngay từ lớp 2 trong chương trình phổ thông mới khiến nhiều phụ huynh lo lắng sẽ quá tải đối với học trò. PGS-TS Ngô Hoàng Long (Trường ĐH Sư phạm Hà Nội) cho biết chương trình môn toán ở chương trình phổ thông mới được tổ chức lại thành 3 mạch kiến thức chính, gồm: Đại số và một số yếu tố giải tích; Hình học và đo lường;

Tại sao các trường nên dạy môn khoa học máy tính như một chương trình của tương lai.... - Hadi Partovi code.org

Tại sao các trường nên dạy môn khoa học máy tính như một chương trình của tương lai.... - Hadi Partovi code.org

Chúng ta đang làm gì để chuẩn bị cho các thế hệ tương lai phát triển mạnh trong bối cảnh thay đổi này? Một học sinh bắt đầu học tiểu học ngày hôm nay sẽ tốt nghiệp đại học vào giữa những năm 2030 và sự nghiệp của họ sẽ kéo dài đến năm 2060 hoặc hơn thế nữa. Mặc dù chúng ta không thể dự đoán chính xác nhu cầu của lực lượng lao động của chúng ta vào giữa thế kỷ tới nhưng chúng ta đã biết họ đang thay đổi và sẽ tiếp tục thay đổi theo tốc độ tiến bộ của công nghệ. Để chuẩn bị cho tất cả học sinh các kỹ năng giải quyết vấn đề sáng tạo, sự hợp tác và kỹ thuật số trong tương lai, các trường phải dạy môn khoa học máy tính như một phần của chương trình giảng dạy chính. Khoa học máy tính không chỉ là về mã hóa. Nó cũng là về tư duy tính toán, thiết kế giao diện, phân tích dữ liệu, an ninh mạng, học trực tuyến và robot. Học khoa học máy tính khuyến khích sự sáng tạo, giải quyết vấn đề, đạo đức và hợp tác - những kỹ năng này không chỉ quan trọng đối với sự nghiệp kỹ thuật trong thế giới phát triển, mà nó còn có giá trị cho mọi nghề nghiệp ở tất cả các nền kinh tế.

Đừng vô tình tiếp tay cho bạo lực

Đừng vô tình tiếp tay cho bạo lực

Trong một thời ngắn, đã có 2 clip nhuốm màu bạo lực lan truyền trên mạng, điều đáng nói là dưới góc độ nào đó, clip thứ nhất là nguyên nhân dẫn đến clip thứ hai. Câu chuyện bắt đầu khi trên mạng lan truyền những hình ảnh được cho là một người cha ngồi võng vừa tra hỏi vừa tát liên tiếp lên mặt con mình – một đứa trẻ.

Sinh viên chê cách dạy tiếng Anh ở trường đại học

Sinh viên chê cách dạy tiếng Anh ở trường đại học

Sinh viên không đăng ký học ở trường nếu không bị bắt buộc, một số khác mất động lực vì sự bất hợp lý trong chương trình học. 15h ngày tháng 10, tại phòng trọ nhỏ chưa đầy 20 m2 ở Cầu Giấy (Hà Nội), Trang cùng Hương, sinh viên năm cuối Đại học Thương mại, giở hai chiếc bàn gấp đặt giữa sàn nhà. Mỗi người một cuốn tuyển tập đề thi phần Đọc hiểu TOEIC, bắt đầu làm. Cả hai cố ép xong trong 75 phút, giống với thi thật rồi tự soát đáp án với nhau. Thế nhưng, chưa được nửa thời gian, đôi bạn buông bút. "Ngồi luyện đề ngán tới cổ, không khác gì ngày ôn thi đại học", Trang nói.

Huỳnh Diệu Linh học sinhTrường THCS, THPT Duy Tân đã xuất sắc vượt qua thử thách với chương trình Siêu trí tuệ Việt Nam

Huỳnh Diệu Linh học sinhTrường THCS, THPT Duy Tân đã xuất sắc vượt qua thử thách với chương trình Siêu trí tuệ Việt Nam

Cô bé Huỳnh Diệu Linh học sinh lớp 11A1 Trường THCS, THPT Duy Tân (ảnh) đã phải ghi nhớ 2/3 bức ảnh trong số 44.000 bức ảnh sân bay trên toàn thế giới chỉ trong vòng 30 phút ở thử thách mang tên Đại chiến không ảnh. Còn trong thử thách mang tên Ma trận sử học, cậu bé 14 tuổi Phước Vinh phải ghi nhớ và tách các sự kiện lịch sử chỉ với 25 phút thời gian hệ thống trong đầu mình trong số 1.000 mốc sự kiện lịch sử ngẫu nhiên của VN và thế giới được xem, mỗi mốc lịch sử sẽ bao gồm thời gian và nội dung sự kiện; tổng các mốc sự kiện ước chừng khoảng 5.000 con số với hàng ngàn dữ liệu khác nhau được liên kết hoặc tồn tại độc lập...

Vì sao trẻ tài năng thường khó tập trung?

Vì sao trẻ tài năng thường khó tập trung?

Trẻ tài năng cần rất nhiều sự kích thích trí tuệ. Nếu không nhận đủ từ giáo viên, các em sẽ không chú ý đến bài giảng, tự tìm cách khám phá. Nhiều người tin rằng trẻ tài năng, hay có năng khiếu sẽ bộc lộ sự ham thích trong lớp học. Trên thực tế, điều này chỉ đúng với số ít nhưng không phải là hành vi thông thường. Trẻ tài năng hành xử hoàn toàn ngược lại, không tập trung trên lớp và thường không làm bài tập về nhà.