Đông Nam Á 'ngập' trong rác từ các nước phát triển - Doanh Trí

Đông Nam Á 'ngập' trong rác từ các nước phát triển

Việc Trung Quốc hạn chế nhập khẩu phế liệu khiến rác đổ về Đông Nam Á, buộc chính phủ những nước này phải đưa ra biện pháp đối phó.

Bãi rác ở Ipoh, Malaysia hồi tháng một. Ảnh: Huffpost.

Ở những núi rác nhựa cao hơn 4m tỏa ra mùi hóa chất dưới cái nóng 37 độ C, có thể dễ dàng nhìn thấy tem giảm giá của chuỗi cửa hàng Mỹ hay bao bì sản phẩm Mỹ. Chúng có thể đã đi qua hành trình 16.000 km để đến bãi rác tự phát ở khu công nghiệp tại Ipoh, tây bắc Malaysia.

Các quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với việc phế liệu từ các quốc gia phát triển ồ ạt đổ về khu vực. Theo Rosa Vivien Ratnawati, lãnh đạo ban quan lý rác thải tại Bộ Môi trường và Lâm nghiệp Indonesia, Đông Nam Á đã nhận hơn 352.000 tấn rác nhựa năm ngoái.

Phế liệu nhập khẩu vào các quốc gia như Malaysia, Thái Lan, Philippines, Indonesia và Việt Nam năm 2018 chủ yếu đến từ Mỹ, Nhật Bản, Đức, Anh, Bỉ và Canada. "Chúng tôi không muốn bị coi là bãi rác của thế giới", Bộ trưởng Năng lượng, Công nghệ, Khoa học, Biến đổi khí hậu và Môi trường Malaysia Yeo Bee Yin phát biểu tại một cuộc họp báo ngày 17/5.

Trung Quốc tháng 1/2018 ban hành chính sách hạn chế nhập khẩu giấy và nhựa có thể tái chế. Malaysia sau đó trở thành bên nhận nhiều rác nhất thế giới. Họ nhận 750.000 tấn phế liệu nhựa vào năm 2018, trị giá hơn 483 triệu ringgit (116 triệu USD), theo Viện Tái chế Phế liệu (ISRI), hiệp hội thương mại có trụ sở tại Washington. Trong khi đó, lượng nhập khẩu của Trung Quốc giảm từ hơn 600.000 tấn một tháng năm 2016 xuống còn 30.000 tấn một tháng kể từ tháng 1/2018.

"Vì lệnh cấm rác nhựa của Trung Quốc, các quốc gia khác đã biến Malaysia thành địa điểm chính để nhập lậu chất thải nhựa", Bộ trưởng Malaysia Yeo Bee Yin nói.

"Rác thải nhựa từ các nước phát triển đang nhấn chìm các cộng đồng ở Đông Nam Á, biến những nơi từng sạch và có tiềm năng phát triển thành bãi rác độc hại", Cameron Von Hernandez, từ liên minh các nhóm phi chính phủ Break Free from Plastic, nói vào tháng trước. "Thật là bất công khi các quốc gia và cộng đồng có ít khả năng và nguồn lực xử lý ô nhiễm lại bị biến thành nơi thải nhựa của các nước phát triển".

Một số quốc gia Đông Nam Á đã có những hành động để hạn chế nhập khẩu rác.

Kể từ năm 2017, Malaysia đã mua phế liệu nhựa từ Anh, Australia và Mỹ. Lượng chất thải nhựa nhập vào Malaysia là 456.000 tấn trong 7 tháng đầu năm 2018, so với 316.000 tấn năm 2017 và 168.500 tấn năm 2016. Nhựa không thể tái chế sẽ bị đốt bỏ, giải phóng chất độc vào khí quyển hoặc bị chôn, gây ô nhiễm đất và nước.

Kuala Lumpur bắt đầu mạnh tay với rác nhựa sau khi phát hiện 24 lô rác nhựa từ Tây Ban Nha được nhập lậu vào cảng Klang, Selangor bằng cách sử dụng tờ khai hải quan giả.

Tháng 10/2018, Kuala Lumpur ban hành lệnh cấm nhập rác nhựa. Hồi tháng hai, Malaysia cho biết đã đóng cửa 139 nhà máy tái chế nhựa không có giấy phép kể từ tháng 7 năm ngoái.

Bà Yeo hôm 21/5 thông báo sẽ trả lại phế liệu nhựa không thể tái chế cho các nước phát triển. "Các nước phát triển phải có trách nhiệm với những thứ họ đã chuyển đi", bà nói.

Indonesia, quốc gia lớn nhất Đông Nam Á, nhập khẩu 35.000 tấn chất thải nhựa mỗi tháng từ Đức, Australia và Mỹ vào cuối năm 2018 - tăng mạnh từ mức 10.000 tấn hàng tháng vào cuối năm 2017.

Nước này hiện chưa có biện pháp mạnh tay với rác nhựa vì lợi ích kinh tế. Bộ trưởng Công nghiệp Indonesia Airlangga Hartarto tháng 11 năm ngoái cho biết Jakarta được hưởng thặng dư thương mại 40 triệu USD bằng cách xuất khẩu nhựa tái chế.

Rosa Vivien Ratnawati, lãnh đạo ban quản lý rác thải tại Bộ Môi trường và Lâm nghiệp Indonesia, nói rằng rác nhựa mà họ nhập khẩu không độc hại và có thể tái chế.

Tuy nhiên, các nhóm bảo vệ môi trường đã bày tỏ lo ngại rằng các công ty địa phương kiếm lời bằng cách nhập lậu rác. Họ cáo buộc các nhà máy không có giấy phép đốt bừa bãi rác nhựa không thể tái chế. "Một số người kiếm lợi từ những hành động đó nhưng họ cũng sẽ bị ảnh hưởng vì chất thải sẽ đe dọa sức khỏe cộng đồng", Prigi Arisandi, người sáng lập nhóm bảo vệ môi trường Ecoton nói.

Các nhà hoạt động Indonesia cũng nói rằng có chất thải sinh hoạt lẫn trong những lô hàng giấy đã qua sử dụng mà các nhà máy Indonesia nhập khẩu để tái chế. "Chúng tôi phát hiện ra rằng các quốc gia như Mỹ, Anh, Canada, New Zealand và Australia đã loại bỏ chất thải sinh hoạt bằng cách xuất khẩu chúng lẫn trong giấy đã qua sử dụng", Prigi nói. Ecoton ước tính 70% giấy được nhập để tái chế bị nhiễm bẩn từ chất thải nhựa.

Tại Thái Lan, giới chức giảm hạn ngạch nhập khẩu rác nhựa từ vài trăm nghìn tấn xuống còn 70.000 tấn và chỉ cho phép nhập nhựa tốt, có thể tái chế.

Theo Báo cáo Tái chế năm 2018 của tổ chức phi lợi nhuận Greenpeace, lượng khẩu rác nhựa của Thái Lan tăng lên mức 75.000 tấn mỗi tháng vào đầu năm 2018, chủ yếu đến từ Nhật Bản, Mỹ và Hong Kong.

Khi các tác động môi trường ngày càng trở nên rõ rệt ở các vùng nông thôn Thái Lan, chính phủ nước này đẩy mạnh xử lý các nhà máy tái chế nhựa trái phép.

Giữa năm 2018, Bộ Tài nguyên và Môi trường Thái Lan ra lệnh cấm nhập khẩu rác nhựa trong vòng 6 tháng và cho biết họ có kế hoạch cấm hoàn toàn nhập khẩu phế liệu nhựa, kể cả có thể tái chế, trước năm 2020.

Người Philippines ở Makati năm 2015 biểu tình yêu cầu Canada nhận lại rác. Ảnh: AP.

Người Philippines ở Makati năm 2015 biểu tình yêu cầu Canada nhận lại rác. Ảnh: AP.

Vấn đề rác thải đã đè nặng lên quan hệ ngoại giao giữa Canada và Philippines. 103 container chứa khoảng 2.500 tấn rác thải sinh hoạt được vận chuyển từ Vancouver tới Phillippines trong giai đoạn 2013 - 2014. Rác thải từ ít nhất 26 container đã được chôn tại một bãi rác ở Philippines. Tuy nhiên, các container còn lại chứa chất thải nguy hại vẫn được lưu trữ tại cảng Limbo.

Philippines đã nhiều lần phản đối bằng biện pháp ngoại giao đối với Canada sau một phán quyết của tòa án Philippines năm 2016 rằng Ottawa phải nhận lại số container chứa rác. Canada đồng ý nhận các container rác nhưng không nêu thời gian cụ thể.

Tuần trước, Philippines triệu hồi đại sứ từ Ottawa về nước vì Canada chưa nhận lại những container rác thải dù hạn chót 15/5 mà Manila đưa ra đã qua.

Philippines cảnh báo rằng nếu Canada không hợp tác, họ sẽ tự mạng rác đến bỏ lại vùng lãnh hải của Canada.

Việc triệu hồi đại sứ ở Ottawa cho thấy "chúng tôi không chỉ nghiêm túc mà còn cảnh báo họ rằng chúng tôi sẽ cắt đứt quan hệ ngoại giao với họ", phát ngôn viên của Tổng thống Philippines Salvador Panelo Jr. nói.

Tại Việt Nam, tổng khối lượng phế liệu nhập khẩu năm ngoái là hơn 9,2 triệu tấn, tăng hơn 1,3 triệu tấn so với năm 2017. Một số tổ chức, cá nhân lợi dụng việc nhập khẩu phế liệu đã đưa chất thải nguy hại, chủ yếu là phế liệu nhựa, kim loại, săm lốp cao su thải, vỏ ôtô, tàu biển chưa làm sạch tạp chất, ắc quy chì thải, sản phẩm điện tử đã qua sử dụng về Việt Nam, gây ra nguy cơ ô nhiễm môi trường.

Thống kê của Bộ Tài chính cho thấy có 23.453 container phế liệu đang lưu giữ tại các cảng biển, trong đó 9.825 container lưu trữ trên 90 ngày, chưa làm thủ tục hải quan tính đến đầu tháng 4.

Bộ Tài chính đề xuất bán đấu giá lô hàng là phế liệu đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường. Nếu là lô hàng chứa chất thải, chất thải nguy hại, phế liệu không đạt quy chuẩn, cơ quan hải quan yêu cầu hãng tàu có trách nhiệm vận chuyển ra khỏi Việt Nam.

Tháng này, 187 quốc gia đã thông qua sửa đổi Công ước Basel, hiệp ước năm 1989 nhằm giảm việc di chuyển nhựa và chất thải nguy hại xuyên biên giới. Những thay đổi này sẽ có hiệu lực vào ngày 1/1/2021, yêu cầu các quốc gia xuất khẩu rác thải nhựa phải xin phép các nước nhận rác.

"Công dân của các nước phát triển cần yêu cầu chính phủ của họ minh bạch về cách theo dõi chất thải. Họ cần biết rõ rác và nhựa của họ sẽ đi về đâu", bà Yeo Bee Yin nói.

"Điều khiến tôi bất bình là sự bất công khi thấy người dân ở các nước đang phát triển phải chịu đựng rác bắt nguồn từ các nước phát triển. Tôi không nghĩ rằng công dân của các quốc gia này biết chuyện gì đang xảy ra, thậm chí có thể các nhà lập pháp của họ cũng không biết", bà nói thêm.

 

Phương Vũ (Theo Eco Business)   vnexpress.net

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

Viện Khoa học Pháp lý và kinh doanh quốc tế IBLA và Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại TPHCM đã tổ chức thành công buổi hội thảo về CORPORATE COMPLIANCE

Viện Khoa học Pháp lý và kinh doanh quốc tế IBLA và Tổng lãnh sự quán Hoa Kỳ tại TPHCM đã tổ chức thành công buổi hội thảo về CORPORATE COMPLIANCE

Trong phần trình bày, Ông Adam có nhắc đến những khái niệm “the seeds of corruption” (mầm mống của tham nhũng) nhất là trong lĩnh vực đấu thầu các dự án xây dựng các công trình quốc gia. Những phản ứng ban đầu của các chương trình tuân thủ của các tổ chức, doanh nghiệp đối với các chính sách, thủ tục hành chính, các hành động, quá trình ngăn chặn, giám sát, phát hiện sự vi phạm các quy định của luật pháp. Các nguyên tắc tuân thủ của DII (Defense Industry Initiative principles), sự hướng dẫn xét xử của các tòa án tại Hoa Kỳ (US Sentencing Guilines), sự hợp tác pháp lý toàn cầu về Corporate Compliance.

Chương trình hạt nhân Iran do Mỹ khơi mào

Chương trình hạt nhân Iran do Mỹ khơi mào

Mỹ luôn phản đối Iran trở thành cường quốc hạt nhân, nhưng chính Washington đã mang hạt nhân đến Tehran hơn nửa thế kỷ trước. Iran ngày 6/11 bắt đầu bơm khí uranium vào các máy ly tâm ở nhà máy Fordow, đánh dấu một bước tiến mới trong chương trình hạt nhân vốn bị Mỹ phản đối quyết liệt. Tuy nhiên, chính Mỹ lại là nước đã đem công nghệ hạt nhân tới cho Iran, giúp nước này thực hiện chương trình hạt nhân có tuổi đời còn nhiều hơn cả cựu tổng thống Obama.

Cựu đại sứ Mỹ tiết lộ 'âm mưu lật đổ' Trump

Cựu đại sứ Mỹ tiết lộ 'âm mưu lật đổ' Trump

Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley cho biết các trợ lý hàng đầu của Trump đã cố gắng chiêu mộ bà nhằm làm suy yếu Tổng thống. Haley tiết lộ trong cuốn hồi ký sắp được phát hành của mình rằng cựu ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và cựu chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly từng muốn lợi dụng bà để phục vụ âm mưu lật đổ Tổng thống Trump, điều mà họ gọi là nỗ lực "cứu nước", song bà đã từ chối lời đề nghị này. "Kelly và Tillerson đã tâm sự với tôi rằng khi họ chống lại Tổng thống, họ không phải là người không nghe lời, họ chỉ đang cố gắng cứu đất nước", cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc viết trong cuốn sách có tựa "Với tất cả sự tôn trọng". Haley viết cựu ngoại trưởng Tillerson đã nói với bà người dân sẽ chết nếu Trump không được kiểm soát. Tuy nhiên, cựu đại sứ Mỹ cho biết bà ủng hộ hầu hết các quyết định về chính sách đối ngoại của Trump, bất chấp những thành viên khác trong Nhà Trắng đã cố ngăn chặn hoặc trì hoãn chúng. Trong cuộc phỏng vấn được phát sóng hôm 10/11 trên CBS, Haley đã gọi âm mưu lật đổ Tổng thống của Tillerson và Kelly là sự "công kích". "Đáng lẽ các ông ấy nên nói với Tổng thống về sự khác biệt của họ và rời đi nếu không thích những gì ngài ấy đang làm. Âm mưu lật đổ Tổng thống thực sự là một điều rất nguy hiểm. Nó đi ngược lại hiến pháp và đi ngược lại những gì người dân Mỹ mong muốn", Haley cho hay. Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley ở New York ngày 10/9. Ảnh: Reuters. Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Nikki Haley ở New York ngày 10/9/2018. Ảnh: Reuters. Cựu ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và cựu chánh văn phòng Nhà Trắng John Kelly cùng Nhà Trắng hiện chưa bình luận về thông tin trên. Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng trên Twitter hôm 10/11 chứng thực nội dung cuốn sách của Haley và chúc bà may mắn. Ông chủ Nhà Trắng cũng kêu gọi mọi người hãy đặt mua cuốn sách và tham dự tour giới thiệu sách của bà. Cựu đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc là một trong những cựu quan chức được Trump ngợi ca có "sự nghiệp tuyệt vời" khi từng thể hiện quan điểm cứng rắn về vấn đề Iran và biện hộ cho việc Mỹ cắt giảm viện trợ nước ngoài. Việc Haley rời đi được xem là tổn thất lớn với đội ngũ quan chức trong chính quyền Tổng thống Trump. Cựu đại sứ 46 tuổi nhiều lần khẳng định sẽ vẫn trung thành với Trump và giúp nâng cao ảnh hưởng của Mỹ trên trường quốc tế. Nhiều người suy đoán Haley từ chức có thể vì lo ngại bị lép vế trước các quan chức cứng rắn hoặc muốn tìm công việc thu nhập cao hơn hay thậm chí chuẩn bị cho cuộc chạy đua vào Nhà Trắng năm 2020. Tuy nhiên, nữ cựu đại sứ đã nói với truyền thông rằng bà không đối đầu với Trump trong cuộc bầu cử năm 2020 mà sẽ hỗ trợ ông tranh cử.

Italy đưa biến đổi khí hậu vào giáo dục bắt buộc

Italy đưa biến đổi khí hậu vào giáo dục bắt buộc

Italy sẽ trở thành quốc gia đầu tiên đưa nội dung về biến đổi khí hậu và phát triển bền vững thành môn học bắt buộc tại tất cả cơ sở giáo dục. Bộ trưởng Giáo dục Italy Lorenzo Fioramonti cho biết, tất cả trường học cấp tiểu bang sẽ dành 33 giờ mỗi năm, tương đương gần một giờ mỗi tuần, cho các vấn đề biến đổi khí hậu, bắt đầu từ năm học 2020-2021. Một số môn học truyền thống như Địa lý, Toán học và Vật lý cũng sẽ được nghiên cứu từ góc độ phát triển bền vững.

Hơn một tỷ người trên thế giới sẽ thiếu điều hòa và tủ lạnh

Hơn một tỷ người trên thế giới sẽ thiếu điều hòa và tủ lạnh

Các nhà nghiên cứu tính toán hơn một tỷ người trên thế giới có nguy cơ thiếu điều hòa không khí và tủ lạnh để đáp ứng nhu cầu làm mát và bảo quản thực phẩm trước sự ấm lên toàn cầu, Reuters đưa tin. Nhu cầu về điện cũng tăng lên do biến đổi khí hậu, trừ khi các nhà máy điện chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch hơn, theo tổ chức phi lợi nhuận SEforAll.

Trung Quốc thử nghiệm drone dưới nước ở Biển Đông

Trung Quốc thử nghiệm drone dưới nước ở Biển Đông

Các nhà khoa học Trung Quốc phát triển drone dưới nước tầm xa có hình dáng giống ngư lôi và khả năng lặn sâu 2.000 m. Phương tiện dưới nước tự động (AUV) mang tên Sea-Whale 2000 đã hoàn thành đợt thử nghiệm kéo dài 37 ngày liên tiếp ở Biển Đông trên quãng đường 2.011 km, theo thông báo hôm 5/11 của Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.