Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại - Doanh Trí

Cuộc khủng hoảng tài chính 10 năm nhìn lại

(Chinhphu.vn) - Nhìn lại chặng đường 10 năm sau sự kiện Ngân hàng Lehman Brothers của Mỹ phá sản năm 2008, Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cho rằng cộng đồng quốc tế đã khắc phục được nhiều sai lầm trong quá khứ. Nhưng vẫn còn đó nguy cơ tái diễn một cuộc khủng hoảng tài chính mới…

Cách đây 10 năm, cuộc khủng hoảng tài chính bắt đầu với việc Ngân hàng Lehman Brothers Holdings (Mỹ) nộp đơn xin phá sản vào ngày 15/9/2008 sau 158 năm hoạt động. Cùng ngày, một tập đoàn ngân hàng lớn khác của Mỹ là Merrill Lynch tuyên bố sáp nhập với Bank of America do thua lỗ từ cuộc khủng hoảng tín dụng thứ cấp nhà ở cũng tại Mỹ.

Ngân hàng Lehman Brothers phá sản đã để lại một khoản nợ khổng lồ gần 700 tỷ USD, gây ra sự hỗn loạn hệ thống tài chính thế giới, kéo theo cỗ xe kinh tế toàn cầu suy giảm nghiêm trọng.

Tổng thống Mỹ khi đó là George W. Bush và nhiều nhà lãnh đạo trên thế giới lên tiếng kêu gọi người dân bình tĩnh, nhưng lời kêu gọi đó cũng không cứu vãn được tình thế.

Thị trường chứng khoán Mỹ đổ dốc nhanh chóng. Nhiều ngân hàng do quá  hoảng sợ đã tức khắc khóa van tín dụng dẫn tới hiện tượng khan hiếm tiền mặt. Điều này khiến hàng loạt các nhà xây dựng và công ty môi giới địa ốc mất khả năng thanh toán. Nhà đất tuột giá. Các hộ gia đình nước Mỹ trước kia đi vay với lãi rẻ để mua nhà, nay không thể trả nợ đáo hạn. “Vết dầu loang” làm cho hệ thống tài chính thế giới lâm vào cảnh không đòi được nợ.

Cuộc khủng hoảng khiến nền kinh tế toàn cầu thất thoát 4.500 tỷ USD vào năm 2009.

Nước Mỹ, nền kinh tế số 1 thế giới lâm vào suy thoái.

Cuộc khủng hoảng nhanh chóng lan rộng ở nhiều nước ngoài nước Mỹ. Các ngân hàng châu Âu đã cạn nguồn USD để trả cho các khoản vay bằng đồng USD. Cuối cùng, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) phải đứng ra làm bên cho vay cuối cùng, cung cấp đến khoảng 1.000 tỷ USD thanh khoản.

Đáng chú ý là tác động của cuộc khủng hoảng tài chính đã làm cho tăng trưởng toàn cầu năm 2007 đạt 4,2% đã giảm xuống còn 1,8% vào năm 2008, sau đó bị giảm thêm vào năm 2009. Các chuyên gia kinh tế nhận định cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu này là cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất tính từ cuộc khủng hoảng kinh tế năm 1930.

Phải mất đến 10 năm, các gói kích thích kinh tế mới có thể khôi phục lại tình trạng bình thường cho kinh tế Mỹ. Còn ở châu Âu, nhiều nền kinh tế vẫn gặp khó khi tổng cầu sụt giảm. Trong khi trên thực tế, lẽ ra chính sách tiền tệ và tài khóa có thể tạo ra nhiều tác động tích cực hơn.

Nhìn lại chặng đường 10 năm sự kiện Lehman Brothers phá sản, Tổng giám đốc IMF Christine Lagarde cho rằng quốc tế đã khắc phục được nhiều sai lầm trong quá khứ. Nhiều nước đã nâng cao mức an toàn của các ngân hàng, đặt ra nhiều hàng rào kiểm soát trong các hoạt động mua đi bán lại các sản phẩm tài chính.

Tuy vậy ở một khía cạnh khác, 10 năm sau khi Lehman Brothers phá sản, vẫn chưa có một cơ quan nào được lập ra để thẩm định về mức độ độc hại của các khoản "nợ thối", của những sản phẩm tài chính được mua đi bán lại trên các sàn chứng khoán.

Trong khi đó, một yếu tố rủi ro khác có thể gây hỗn loạn thị trường tài chính châu Âu nói riêng và thế giới nói chung khi mới đây, ngày 11/9, Hiệp hội các ngân hàng Đức (BdB) đã lên tiếng cảnh báo cảnh báo "cuộc ly hôn" không êm thấm giữa Anh và Liên minh châu Âu (EU).

Chủ tịch BdB, Andreas Krautscheid nhận định "sẽ xảy ra cơn địa chấn tại các thị trường vốn châu Âu, không chỉ tại London mà cả ở Frankfurt, Paris và Amsterdam nếu Anh rời EU vào tháng 3/2019 mà không đạt được thỏa thuận.

 Người đứng đầu BdB nhấn mạnh hầu hết các ngân hàng thành viên của BdB đều có hoạt động liên quan đến Brexit, do đó, tâm lý quan ngại đang bao trùm toàn bộ các ngân hàng này khi Anh và EU vẫn chưa đạt được một thỏa thuận Brexit trong khi quỹ thời gian đang dần thu hẹp.

Có thể nói, 10 năm sau sự kiện Lehman Brothers phá sản, các nhà hoạch định chính sách đã có nhiều biện pháp để làm cho nền kinh tế an toàn hơn, tuy nhiên vẫn còn quá nhiều việc phải làm để cuộc khủng hoảng tương tự không tái diễn.

Tuyết Minh (tổng hợp)

Duy Tan Tuyen Sinh 2018

Tin liên quan

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ: Thoái vốn nhà nước tối đa giá trị chứ không phải là bảo toàn vốn

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ: Thoái vốn nhà nước tối đa giá trị chứ không phải là bảo toàn vốn

Theo Phó Thủ tướng, có những trường hợp giá vốn theo thị trường dưới mệnh giá thì vẫn có thể thoái, càng giữ thì Nhà nước càng thiệt. Sáng 19/1 tại Trụ sở Chính phủ, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ, Trưởng Ban chỉ đạo đổi mới và phát triển doanh nghiệp đã chủ trì cuộc họp đánh giá hoạt động năm 2018 và triển khai nhiệm vụ năm 2019.

Năm 2018: Cổ phần hóa được 5/85 doanh nghiệp

Năm 2018: Cổ phần hóa được 5/85 doanh nghiệp

Việc chậm phê duyệt phương án cơ cấu lại ảnh hưởng đến tiến độ triển khai thực hiện và khả năng hoàn thành mục tiêu cơ cấu lại DNNN đã đề ra. Theo báo cáo từ Bộ Tài chính, trong năm 2018, cả nước đã phê duyệt phương án cơ cấu lại của 19 DNNN. Từ khi ban hành Quyết định số 707/QĐ-TTg ngày 25/5/2017 về Phê duyệt Đề án cơ cấu lại DNNN, trọng tâm là tập đoàn, tổng công ty nhà nước giai đoạn 2016 – 2020 đến nay, đã có 35 doanh nghiệp nhà nước và 32 doanh nghiệp thuộc 02 Tập đoàn (EVN, TKV) được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án cơ cấu lại, trong đó Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt phương án cơ cấu lại của 07 Tập đoàn, Tổng công ty.

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay

Ngân hàng đồng loạt giảm lãi suất cho vay

Việc 4 ngân hàng thương mại nhà nước đồng loạt giảm lãi suất cho vay ở các lĩnh vực ưu tiên được kỳ vọng sẽ hỗ trợ doanh nghiệp, kích thích làn sóng hạ lãi vay ở các ngân hàng khác. Từ ngày 10-1, Ngân hàng (NH) TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), NH TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), NH TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) và NH Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam (Agribank) đồng loạt áp dụng mức giảm lãi suất cho vay 0,5%/năm đối với tất cả lĩnh vực ưu tiên.

Lãi suất năm 2019: Thuận lợi đang mở ra

Lãi suất năm 2019: Thuận lợi đang mở ra

Dự trữ ngoại hối sẽ còn tiếp tục tăng lên trong thời gian tới. Áp lực tỷ giá do đó cũng sẽ giảm đi trong năm 2019. Khi ngành ngân hàng bơm tiền đồng ra để mua vào USD thì áp lực lãi suất cũng sẽ giảm theo. Đây là ý kiến của TS. Nguyễn Tú Anh, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN nêu tại Hội thảo về kinh tế vĩ mô 2019 ở Đại học Ngân hàng TPHCM chiều 8/1.

Chậm nhất hết năm 2020, các ngân hàng phải tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định

Chậm nhất hết năm 2020, các ngân hàng phải tuân thủ giới hạn sở hữu cổ phần theo quy định

Thông tư số 46/2018/TT-NHNN vừa được ban hành sẽ có hiệu lực từ ngày 1/3/2019. Ngày 28/12/2018, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ký ban hành Thông tư số 46/2018/TT-NHNN quy định thời hạn, trình tự, thủ tục chuyển tiếp đối với trường hợp cổ đông lớn của một TCTD và người có liên quan của cổ đông đó sở hữu cổ phần từ 5% trở lên vốn điều lệ của một TCTD khác. Thông tư này bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/3/2019.

Vượt Singapore, Việt Nam thành thị trường IPO lớn nhất Đông Nam Á

Vượt Singapore, Việt Nam thành thị trường IPO lớn nhất Đông Nam Á

Singapore, một trung tâm tài chính quốc tế hàng đầu, đã để mất ngôi thị trường lớn nhất khu vực Đông Nam Á về phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Hãng tin CNBC dẫn dữ liệu từ công ty tư vấn EY cho biết, đảo quốc sư tử đã bị Việt Nam - một thị trường cận biên (frontier) - vượt lên về tổng giá trị các vụ IPO trong năm 2018.