QUỐC KÊU CẢM HỨNG Thơ: Nguyễn Khuyến (1835 - 1909) Lời bàn: Nguyễn Đình Đại (BBV) - Doanh Trí

QUỐC KÊU CẢM HỨNG
Thơ: Nguyễn Khuyến (1835 - 1909) Lời bàn: Nguyễn Đình Đại (BBV)

Khắc khoải sầu đưa giọng lửng lơ,
Ấy hồn Thục Đế thác bao giờ.
Năm canh máu chảy đêm hè vắng,
Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ.
Có phải tiếc xuân mà đứng gọi,
Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ?
Ban đêm ròng rã kêu ai đó?
Giục khách giang hồ dạ ngẩn ngơ.

 

Hai câu đề "giới thiệu" tiếng cuốc kêu nghe "khắc khoải" bởi đó là hồn của vua Thục (Đỗ Vũ hay Đỗ Quyên thời Chiến Quốc) hận mất nước khi chết hóa thành chim "cuốc" (sự tích chim Đỗ Quyên):

Khắc khoải sầu đưa giọng lửng lơ,
Ấy hồn Thục Đế thác bao giờ.

Hai câu thực diễn tả rất... thực nỗi đau khôn cùng của một vong quốc nhân:

Năm canh máu chảy đêm hè vắng,
Sáu khắc hồn tan bóng nguyệt mờ.

Hai câu luận được đặt ra dưới dạng câu hỏi cho thấy tác giả cũng thường trăn trở về nỗi nước nhà bấy giờ (bị Pháp đô hộ):

Có phải tiếc xuân mà đứng gọi,
Hay là nhớ nước vẫn nằm mơ?

Tiếng cuốc kêu giục tác giả suy nghĩ phải làm gì cho Tổ quốc (Quốc kêu cảm hứng) như lời hai câu kết:

Ban đêm ròng rã kêu ai đó?
Giục khách giang hồ dạ ngẩn ngơ.

Nhân đây Bác Bảo Vệ xin được chú thích về "đêm năm canh, ngày sáu khắc" và hai chữ "canh gà" trong "canh gà Thọ Xương" như sau:

Mỗi khắc và mỗi canh đều dài bằng hai tiếng đồng hồ ngày nay.

"Năm canh" là khoảng thời gian ban đêm (từ giờ Tuất đến giờ Dần).

"Sáu khắc" là khoảng thời gian ban ngày (từ giờ Mão đến giờ Thân).

Riêng giờ Dậu (từ 5 giờ chiều đến 7 giờ tối) là giờ giao giữa ngày và đêm nên không được tính là canh hay khắc.

"Canh gà" trong "canh gà Thọ Xương" vì vậy không phải là "canh dậu", chỉ là "tiếng gà gáy báo sang canh" lúc 3 giờ sáng (bắt đầu canh Năm hay giờ Dần).

 Lời bàn: Nguyễn Đình Đại (BBV)

Duy Tan Tuyen Sinh 2019

Tin liên quan

ƠN THẦY CÔ GIÁO <br>Chử Văn Hòa

ƠN THẦY CÔ GIÁO
Chử Văn Hòa

THẦY mang cả tấm lòng vàng CÔ đem lời nói dịu dàng trao con GIÁO trình học tập mãi còn DẠY bao thế hệ xây non nước nhà CHO đời nở nụ kết hoa MÌNH cùng bạn được giao hoà đi lên LÀM gì cũng nhớ đừng quên NGƯỜI thầy cô giáo để đền đáp công SỐNG tình nghĩa đỏ thắm hồng CÓ nhân tâm để vun trồng ước mơ NGHĨA thầy cô đắp nối bờ TÌNH trò khắc họa nên thơ cuộc đời NHÂN ngày nhà giáo bạn ơi VĂN chương đạo đức sáng ngời hiển vinh THẦY CÔ GIÁO DẠY CHO MÌNH LÀM NGƯỜI SỐNG CÓ NGHĨA TÌNH NHÂN VĂN Chử Văn Hoà 15/11/2019

ƠN NGHĨA KHẮC TÂM <br>Nguyễn Phương Liên

ƠN NGHĨA KHẮC TÂM
Nguyễn Phương Liên

ƠN nghĩa mãi khắc lòng tạc dạ THẦY Cô người mở lối con qua SOI từng nét chữ nở hoa LỐI đi sáng tỏ thật thà trí tâm MỞ mang tầm nhìn bao thế hệ ĐƯỜNG tương lai dâu bể không sờn CHO ngày rạng rỡ đẹp hơn CON thầm khắc cốt công ơn dưỡng rèn VỮNG tin dẫu đường dài gian khổ BƯỚC đường nhiều vinh nhục hiểm nguy DẶM trường tham ,hận ,sân ,si TRƯỜNG đời khắc cốt ân ghi đáp đền TƯƠNG lai sẽ bừng lên sáng lạn LAI láng hồn văn Việt yêu thương ƠN THẦY SOI LỐI MỞ ĐƯỜNG CHO CON VỮNG BƯỚC DẶM TRƯỜNG TƯƠNG LAI Thăng Long Thi Nữ 19.11.2019

NHỚ LỜI THẦY XƯA <br>Văn Huy Hải

NHỚ LỜI THẦY XƯA
Văn Huy Hải

Phải chăng nay đã già rồi Nên hay nhớ lại cái thời ngày xưa Cái thời ăn chẳng thấy no Nghe cơn gió lạnh, co ro dúm người Đến trường mang chiếc áo tơi Mũ kè, nón lá mọi người như nhau Thế mà cảm thấy là giầu Vì thầy cô dạy những câu để đời Học văn là học làm người Các câu ca, ấy là lời mẹ cha Muốn yêu Tổ Quốc bao la Hãy yêu làng xóm quê nhà của em Muốn nói để mọi người tin Nói theo khát vọng từ tim của mình Để mai sau gặp điều lành Phải lo luyện đức chân thành đầu tiên Lời thầy xưa dạy chưa quên Về già ngẫm lại, càng thêm kính thầy Văn Huy Hải 14.11.2019

LỠ TUỔI XUÂN THÌ <br>Hoàng Quang Nguyên

LỠ TUỔI XUÂN THÌ
Hoàng Quang Nguyên

Chẳng rõ từ đâu ta lại giận Thôi thèm ngó mặt đã đôi hôm Lời tôi muốn nói, lòng tôi ngại... Cố giữ cho mình được tiếng thơm ! Cứ giả vờ thôi - chả nhớ nhau Đo lòng đấy hử, thử ai đau ? Sao người chửa mở lòng ra trước ? Chắc hẳn tôi đây, sẽ gật đầu ! Cứ thế vài hôm, kéo mấy ngày Xa dần, xa mãi... tới hôm nay Khi tròn ngàn buổi - tôi vừa đếm Chẳng sót giờ nào, kể cả giây ! Mẹ cứ sang ngày lại nhắc tôi Người ta giờ đã chuyện xa xôi Làng bên cũng được vài hay đám... Mẹ ước nhà ta... tiếng cháu cười ! Tôi lời chẳng nói, mắt xa xăm Ngó cửa mong người sẽ tới thăm Mấy bận mừng thầm, thêm mấy bận Người sang, kẻ khác - để tôi lầm! Cứ thế xa nhau đã mấy đông Lòng tôi khoản trống cứ mênh mông Trai hay làng ấy, nhưng tôi chửa Một chút yêu thương chạm đáy lòng ! Bổng một chiều thu gặp lại người Đem lời xin lỗi, miệng cười vui Người ta bảo nhớ như tôi vậy Hai đứa làm hòa, hạnh phúc ôi! Người dẫn tôi đi đến một nơi Vàng, thơm lúa trãi mấy lưng đồi Tay tôi nằm gọn tay người ấy Cứ thế mà... cùng bước sánh đôi ! Người ngắt bên đường, hoa bưởi thơm Cài lên mái tóc để tôi nom Như cô dâu buổi vui ngày cưới Đi giữa hàng hoa, tiếng pháo giòn ! Từ đâu vọng lại tiếng gà tre Tỉnh giấc, mình tôi cuộn góc hè Vườn bưởi nhà bên, khuya tỏa ngát Đưa tôi vào mộng, bẫy cơn mê ! Ôi thế là mơ, chỉ giấc mơ Hay tôi có lẽ quá mong chờ Từ trong sâu thẳm lòng tôi mộng Gom cả xuân thì, một tối mơ ! Hải Phòng 10 - 2019

KÍNH TẶNG ÂN SƯ <br> Đoàn Vương Gia

KÍNH TẶNG ÂN SƯ
Đoàn Vương Gia

Làm thầy chả thích, chỉ thương trò Muốn dạy điều hay mới phải lo Kiến thức nhân gian như biển lớn Tôn sư trọng đạo chớ phai mờ Tấm thiệp đơn sơ kính tặng Người Ơn Thầy dạy dỗ kiếm mạch khơi Khai Tâm-Trí- Đạo cho lòng sáng Trọng Đạo Tôn Sư ! Nhớ suốt đời. 20-11-2019 Vương gia

HÃY HÁT LÊN EM <br>Nguyễn Trí Tuệ

HÃY HÁT LÊN EM
Nguyễn Trí Tuệ

Hát lên đi nào, hát lên em nhé Bản tình ca đất nước đang vào thu Nhịp sôi động để dòng người xốc tới Xua mây đói nghèo đang chắn lối âm u Em hãy hát về tình cây và đất Về đồng xanh thoáng bóng mẹ năm nào Mồ hôi đẫm nắng đổ đầy vạt áo Lúa ân tình khua theo gió lao xao Em hãy hát về sức người vỡ đất Có công cha đôi tay đã chai sần Đất cằn cỗi xưa hoang tàn sỏi đá Nay thắm màu xanh đến nỗi bâng khuâng Em hãy hát cho lòng tin hồng lại Đào núi ngăn sông như hùng khí năm nào Em hãy hát cho những người nằm xuống Nhắm mắt rồi lòng không khỏi buồn đau Hãy hát lên nào, xin em hãy hát cho mai sau Nguyễn Trí Tuệ 23/9/2019